قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )
61
نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )
از سياجرد تا رود بلخ « 1 » يعنى جيحون واقع در بيابان ، هفت فرسخ . اين رود ( رود بلخ ) از كنار ديوار شهر ترمذ « 2 » كه بر صخرهاى سنگى قرار گرفته است ، مىگذرد . از شهر ترمذ تا صرمنجان « 3 » ، شش فرسخ . از صرمنجان تا دارزنگى « 4 » كه ده آباد و پر جمعيتى است ، شش فرسخ . از دارزنگى تا دهى كه برنجى « 5 » خوانده مىشود ، هفت فرسخ . از برنجى تا صغانيان « 6 » كه شهر بزرگ و پرجمعيتى است ، پنج فرسخ . از شهر صغانيان از راه راشت « 7 » تا بونذا « 8 » كه ده بزرگى است ، سه فرسخ .
--> ( 1 ) رود بلخ همان جيحون است . ر ك به ابن خرداذبه ، ص 33 ؛ ابن فقيه ، ص 324 . ( 2 ) Tirmidh ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 32 ؛ ابن فقيه ، ص 324 ؛ ابن رسته ، ترجمه ، ص 122 ؛ اصطخرى ، ص 283 ؛ حدود العالم ، ص 109 ؛ مقدسى ، ص 346 . ( 3 ) Camandjan ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 33 ؛ دخويه محل مذكور را در پاورقى متن ابن خرداذبه ، ص 33 ؛ به صورتهاى خان صريم ، خان صريم تصحيح كرده است . ( 4 ) Darazanguy ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 33 ؛ دخويه آن را به صورت خان زنگى تصحيح كرده است ، ص 33 . ( 5 ) Barandjy ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 33 ؛ دخويه در پاورقى متن عربى ابن خردادبه ، ص 33 ، محل مذكور را به صورت برنحن تصحيح كرده است . ( 6 ) Caghanian ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 33 ؛ ابن فقيه ، صص 322 - 324 ؛ ابن رسته ، ترجمه ، ص 106 ؛ اصطخرى ، صص 295 - 296 - 298 ؛ ابن حوقل ، ج 2 . ص 392 - 393 - 394 - 413 - 423 - 424 ؛ مقدسى ، صص 262 - 283 - 284 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 468 . ( 7 ) Rascht ، ابن خرداذبه اين موضع را راست ضبط كرده ، ص 34 ؛ ابن فقيه ، ص 324 ؛ دخويه در پاورقى متن ابن فقيه محل مذكور را به صورت الراسب الراست آورده است . ص 324 ؛ اصطخرى ، ص 286 ؛ ابن حوقل ، ج 2 . ص 424 ؛ در متن حدود العالم ، به صورت ژاشت آمده ، كه مصحح محترم كتاب آن را به راشت تصحيح كرده است . ص 120 . ( 8 ) Boundha ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 34 ؛ دخويه در پاورقى متن عربى ابن خرداذبه ، صورتهاى مختلفى از موضع مذكور را چنين داده است : بربدا - مرابد - مولدا ؟ ؟ ؟ * - تربد ، ص 34 .